IJskoud tranendal

Door Aart Mak

Het was niet alleen een week van heftige kou, vooral door die venijnige oostenwind, maar ook van koude oorlog. Die oorlog was weer terug van weggeweest. Dat was even wennen, net als de kou. Iemand in het oosten rolde met zijn spieren. En omdat hij de baas is in het qua oppervlak grootste land ter wereld, moet je voor die spieren als een komeet zo snelle raketten door de lucht en het water doorklievende torpedo’s met kernkoppen lezen. Maar je kon erop wachten. De grote man in het westen bij wie elke week wel een medewerker wegloopt, had al eerder geroepen dat zijn kernwapens vertienvoudigd moesten worden. Dat viel niet zo op, want hij zegt zoveel en zoveel tegenstrijdigs, maar de man in het oosten had het zekere voor het onzekere maar genomen. En daar gaan we weer. De wapenwedloop. Balanceren op de afgrond. Dreigen met totale vernietiging. Terwijl de wereldbevolking nu ook nog voor iets anders moet vrezen. Terwijl hier de oren van je hoofd vroren als je geen muts droeg, was het in noordelijker streken, Groenland en Spitsbergen twintig graden Celsius warmer dan normaal. En dat al voor het tweede jaar op rij. Het zijn vreemde tijden, in elk geval voor iedereen die gewend is dat de dingen voorspelbaar zijn en mensen voor rede vatbaar.

Wie zich regelmatig terugtrekt in de binnenkamer, moet ervoor waken dat het niet een vlucht wordt. Het is niet moeilijk de wereld buiten tot een ellendige vergaarbak van ongeluk, geweld en teloorgang te verklaren. Van de weeromstuit zoek je je heil  in de stilte van je binnenste. De gelovigen van alle generaties kenden die verleiding. De aarde als een tranendal. Hier beneden is het niet. Leven is lijden. Maar arme kleine kinderen die hier geboren worden. Wat moeten ze hier doen dan? Ontdekken dat het hier eigenlijk een gekkenhuis is en dat je bedrogen wordt waar je bij staat? De cynische strijd die alsmaar doorgaat in Syrië, zou je bijna projecteren op de hele wereld. Zo zijn mensen. Gewetenloos. Overtuigd van hun gelijk. En als de tegenstander niet wil horen, dan moet hij maar voelen. En als hij niet wil voelen, dan moet hij dood. De tactiek van de verschroeide aarde. Ooit uitgevonden en vaak toegepast. Hier in Nederland vergeten we dat. Wij hoeven hier niet mee te doen aan de wereldwijde ‘struggle for life’. Hier gaat het om een beetje meer of een beetje minder Europa, over Umberto Tan die gaat en Twan Huys die komt en dat gaat dan over een praatprogramma aan het einde van de avond. Oh ja, en het gaat over lokale verkiezingen op 21 maart, waar volgens de meeste Nederlanders niets en volgens de betrokkenen alles op het spel staat. Rare wereld.

Vorig jaar begon de veertigdagentijd op 1 maart en stopte ik met vlees eten. Nu, zelfde tijd ongeveer, zijn we bijna halverwege de veertig dagen naar Pasen. En net als een jaar geleden liggen de supermarkten al lang al weer vol met paaseitjes en andere in geel papier gewikkelde zoetigheid. De commercie is de baas. In de buitenwereld merk je niets van de binnenwereld. Er was een dj die aangrijpend vertelde over zijn depressiviteit. Dat was warempel even een inkijkje in iemands binnenste. Nabestaanden van de bij de MH17 omgekomen mensen maakten zich even hardop druk om het geflirt van Wilders met de Russen. De tranen van geluk van de Olympische Spelen zijn weer opgedroogd. Mies Bouwman, gestorven, voerde de welwillende kijkers nog even terug naar de jaren zeventig met haar Eén van de acht. Het zijn de incidenten die bij het leven horen. Mensen gaan dood. De beroemdsten trekken even aller aandacht. Maar dan gaan we weer verder. De dood gaat ook verder. Alleen degenen dichtbij die sterven, raken ons in ons wezen. Sommigen van die geraakten kijken pas na maanden of jaren weer om zich heen naar de buitenwereld. Om daar te zien dat alles anders en tegelijk nog hetzelfde is als toen, een treurig en tegenstrijdig gedoe van mensen.

In de binnenkamer is er, als gezegd, de verleiding er te lang te blijven zitten, zeker als het koud is buiten, koud weer, koude oorlog, hete hoofden, koude harten. En toch is dat niet de bedoeling. Toen Churchill in de voorjaarsdagen van 1940 van alle kanten de raad kreeg om een overeenkomst te sluiten met de Duitsers, weigerde hij. Groot-Brittannië stond er toen helemaal alleen voor. Maar Churchill weigerde slappe knieën te krijgen en een akkoord te sluiten met de leeuw die zijn muil al opensperde om zijn slachtoffer het hoofd af te bijten. U kunt dat terugzien in de film The darkest hour die dit weekend misschien een Oscar krijgt. De geschiedenis heeft Churchill gelijk gegeven, maar dat is gemakkelijk praten achteraf. Waarom ik dit noem, is omdat dit leven niet zonder inspiratie en hoop kan, maar dat ik ook vind dat als die inspiratie niet zo gauw te vinden is en de hoop vervlogen lijkt, je toch er wat van moet zien te maken. Je zult naar buiten moeten komen, de kou in, de koude oorlog opnieuw trotseren en terugduwen in z’n duistere hol, het veranderende klimaat niet ontkennen maar alle hens aan dek roepen om er iets aan te doen en de dreiging van de mannetjes en vrouwtjes die in de politiek alleen hun eigen belang propageren, van repliek voorzien, durven uitkomen voor je mening en verder vooral geen woorden maar daden. Het hoeft hier namelijk geen ijskoud tranendal te zijn.

 

Terug naar overzicht…

Tweets van Aart Mak

Diensten Dorpskerk Bloemendaal

lees meer